Афарызмы і цытаты Адама Міцкевіча
18.06.2025
Афарызмы і цытаты Алеся Дудара
18.06.2025
«Да прыгожых словаў трэба прыгожыя ўчынкі»;
«Чалавек, які сапраўды любіць свайго бліжняга, мае ўважнае вока на яго патрэбы»;
«Здрада паніжае чалавека, а вернасць вывышае»;
«Добрыя ўчынкі і шчырая малітва, шчырая малітва і добрыя ўчынкі – вось непамыльныя спосабы і пэўнае аружжа чалавека ў барацьбе ягонай за шчасце сваё асабістае і за шчасце бліжняга яго»;
«Духоўнае сваё жыццё чалавек выяўляе пры помачы мовы»;
«Праўда і Дабро, як водблескі Бога самога заўсёды на свеце перамагаюць, даюць радасць сэрцам людскім і адкрываюць новы сэнс жыцця чалавечага»;
«Прыземныя справы, самалюбныя інтарэсы, забыццё аб патрэбах душы, аб цноце, аб малітве, аб святых сакрамантах не спрыяюць таму, каб чалавек трывалае што і сапраўды цэннае мог здабыць у жыцці сваім»;
«Удзячнасць людзей абавязвае, бо яна іх робіць лепшымі, пакарнейшымі, будзіць прыязнь узаемную і стаецца крыніцай новых дабрадзействаў. І наадварот – няўдзячнасць, як ліхі віхор, засыпае пяском крыніцы людской дабраты»;
«Час – гэта тое, што хвалі рачныя, што выпушчаная страла, што віхор заўзяты. Час бяжыць, а мы мусім лавіць яго, мусім з яго карыстаць, мусім ткаць на ім узор добрага і прыгожага жыцця нашага, бо інакш – час праміне, а мы застанемся з пустымі рукамі або яшчэ горш – абцяжараны грахамі»;
«Не дзеля таго маем думаць мы аб смерці, каб сумаваць і вянуць, але каб жыццю прыспорыць красы і радасці, каб набрацца сілы і зацвісці. Да гэтага вядзе дарога дабра, дарога добрага, багабойнага жыцця, дарога добрых чынаў»;
«Культура – гэта патэнцыя душы нашай, гэта творчая яе магчымасць, а такжа гэта ўсе рэальныя плады духоўнай нашай творчасці»;
«Дзіця слабое, простае, нявіннае. Яно кожнаму павера, кожнага паслухае. Дзіця лёгка ашукаць, лёгка ўгаварыць яму няпраўду, лёгка закінуць у сэрца зярнё грэху. Дык сапраўды вялікім нягоднікам ёсць той, хто карыстаючыся слабасцяй дзіцяці і нявіннасцяй, зводзе яго з добрай дарогі, зрывае з яго вопратку нявіннасці, якая ўпадабняе дзіця да анёлаў»;
«Хто не мае праўды, сілы духовай, той борацца хітрасцяй, нянавісцяй, гвалтам, сілай цялеснай»;
«Удзячнасць ёсць хрысціянскай добрасцяй. Няхай жа яна будзе пастаянным і неадлучным таварышам – анёлам душ нашых»;
«Найвышэйшы загад веры нашай – любіць Бога і бліжняга. Любоў жа гэта, нібы ў водах люстраных, найлепш адбіваецца ў добрых чынах нашых»;
«Сам Бог жыве ў нас. Жывема ж і мы ў ім!..»;
«Адна няпраўда – касуе ўсе праўды»;
«Або не трэба дабрадзействаў прымаць і з іх карыстаць, або, калі іх хто прымае і імі карыстае, павінен разам з імі прымаць на сябе і абавязак удзячнасці»;
«Як гаспадар згубленую авечку, як жанчына згубленую драхму – шукае заўсёды Бог чалавека і заўсёды асвячае і агравае яго сваёй любоўю, не перастаючы клікаць яго да сябе. Не будзьма ж глухімі на кліч ягоны!»;
«Не вінавата праўда, што чалавеку сілай не накідаецца, але вінават чалавек, каторы праўды або ненавідзіць, або не хоча добра пазнаць, або не так, як трэба, яе шукае»;
«Дух Святы зімнае, акасцянелае, самалюбнае сэрца наша разагравае, паляпшае, робіць мілым сабе самому, людзям і Богу такжа»;
«Чалавек не павінен гардзіць вонкавымі формамі жыцця, але прадусім павінен старацца аб вартасці сваёй духовай, каб жыццё яго было поўнае зместу і сілы. Цнота, дабрата душы, якой не відаць, чалавека вывышае, а заразумеласць, пышнасць, пратэнзіяльнасць, беспадстаўнае жаданне славы і прызнання ў людзей, якія так кожнаму кідаюцца ў вочы, чалавека звычайна абясцэньваюць і паніжаюць, бо выказваюць усю яго духоўную парожнасць і бязвартаснасць»;
«Чалавек не ёсць неагранічаным гаспадаром таго, што мае. Бог, што стварыў усё, усяго ёсць найвышэйшым Валадаром і Панам»;
«Чалавек, калі рве тоненькія залатыя жыццёвыя ніці любові Бога і ягонай праўды, выключаецца ад цэнтралі жыцця свайго і перастае быць правадніком энергіі Божай, правадніком творчых ідэалаў – як у жыцці прыватным, так і грамадскім»;
«Пакорны чалавек – праўдзівы чалавек не толькі прад сабой, але і прад людзьмі, і прад Богам. Сутнасць пакоры ў тым, што яна адчыняе вочы чалавеку, каб бачыў не толькі добрае ў сабе, але і благое, не толькі сваю сілу, але і слабасць, не толькі сваю вольнасць, але і залежнасць»;
«Чалавек так збудаваны, што ён вечна галодны праўды, вечна гэтай праўды шукае і ніяк знайсці яе не можа, бо поўнай праўды на гэтым відомым і агранічаным дачасным свеце няма, тут ёсць толькі частка праўды, а Праўда поўная – у жыцці духовым, у Богу»;
«Святы ідэал у руках нізкіх і грэшных ‒ паніжаны»;
«Святое Пісанне – жарало нашага духовага жыцця»;
«Душа людская – поле, на якім Бог сее добрае сваё зярнё. Трэба нам старанна і вытрывала працаваць дзеля ўраджайнасці нівы – душы нашай, дзеля яе праўдзівай культуры, бо ж яна наша і ў дачаснасці, і ў вечнасці. Трэба нам старацца, каб гэтая душа-ніва наша была для нас раем, а не пустыняй нядолі»;
«Верма непарушна, што Бог з намі, што ў лодцы нашай жыццёвай, якую заліваюць варожыя хвалі зла, знаходзіцца з намі Хрыстус.»;
«Нічога мы не павінны рабіць проціў Бога і нічога без Бога»;
«Рэчы грамадскія не робяцца людзьмі, якія не маюць паняцця аб ідэалах грамадскіх»;
«Веру, што для адраджэння кожнага народу мучаніцтва ёсць патрэбным; але ведаю такжа, што і справядлівасць ёсць абавязковай»;
«Што я мог, тое зрабіў – няхай іншыя зробяць што лепшае»;
«Хрыстусава Ўшэсце павінна выклікаць у нас міласць і тугу па небе. У небе наш Збаўца, наш Бог, жыццё наша. Неба – гэта наша Бацькаўшчына, адкуль мы выйшлі і куды мы варочаемся.»;
«Прыроды гэтага свету мы змяніць не можам, але можам і павінны мы жыць на гэтым свеце як Божыя дзеці»;
«Камуністы думаюць знішчыць рэлігію. Тым часам яна ў агні пераследу адсвежваецца і адраджаецца»;
«Трэба памятаць, што ўдзячнасць наша павінна адносіцца не толькі да людзей, але такжа і да Бога»;
«Хрысціянства ў факце існавання кожнага народу бачыць тварэнне Бога – і Богу як найвышэйшай, Волі і Мудрасці яго падпарадкоўвае. Хрысціянства, такім чынам, згодна і з нашым прыродным розумам і пачуццём, прызнае і нават загадвае любоў Бацькаўшчыны, але гэта мусіць быць у згодзе з агульным Божым загадам любові да Бога і бліжняга, а такжа ў згодзе з Найвышэйшай Божай Справядлівасцяй і мудрасцяй»;
«Малітва – гэта родная мова душы нашай. Мовы гэтай забывацца мы не павінны ніколі. Малітва – гэта той узгорак, з якога лёгка можам бачыць свайго ворага, гэта той ручай “вады жывой”, што служыць здароўю душы і цела нашага»;
«Шчасця і радасці ў Хрыстусе ніхто ад нас адняць не зможа»;
«Вера душу нашу не толькі будзіць, але і асвячае, і дарыць яе супакоем і радасцяй унутранай»;
«Кожнае збліжэнне да Бога ўзмацняе і паляпшае нас. Дык працуйма над палепшаннем душы нашай, занураючыся ў глыбі ласкі і думак Божых!..»;
«Хрыстус у спакушэнні – вечны ўзор для чалавека ў ягоных спакушэннях»;
«Хрысціянства ёсць вечнае ў часе і ў прасторы, яно ніколі і нідзе не замыкаецца, не агранічаецца і не вычэрпваецца»;
«Маліцца па-хрысціянску – гэта значыць зысці аж на дно сваёй душы, сваёй сведамасці, успомніць і прызнаць сваю грэшнасць, перапрасіць Бога за свае віны, тады ўзнясціся да Божай ласкі і міласці, напоўніцца Божым святлом і сілай, каб, ізноў апынуўшыся ў віры жыцця, дарыць сваіх бліжніх цяплом сардэчнасці і ўслужнай міласці»;
«Свае высілкі мусім падпіраць малітвай. Вера праз малітву набірае больш сілы, красы і цвёрдасці»;
«Усё ўцісканае, крыўджанае, як заўсёды бывае, многа ў сабе мае маральнай сілы і красы».
Біографія Адама Станкевіча
Адам Вікенцьевіч Станкевіч (6 студзеня 1892, в. Арляняты, Ашмянскі павет, цяпер Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь — 29 лістапада 1949, Тайшэцкі раён, Іркуцкая вобласць, РСФСР) — беларускі каталіцкі святар, грамадска-палітычны дзеяч, гісторык, публіцыст, літаратуразнавец, выдавец і асветнік. Ён быў адным з лідэраў беларускага хрысціянска-дэмакратычнага руху ў пачатку XX стагоддзя і актыўным удзельнікам беларускага нацыянальнага адраджэння.
Раннія гады і адукацыя:
- Нарадзіўся ў вёсцы Арляняты ў сям’і дробнай шляхты.
- Вучыўся ў Ашмянскім гарадскім вучылішчы.
- У 1914 годзе скончыў Віленскую духоўную семінарыю і быў пасвечаны ў святары.
- У 1918 годзе закончыў Рымска-каталіцкую духоўную акадэмію ў Петраградзе, дзе ўзначальваў беларускі студэнцкі гурток.
Дзейнасць:
- Рэлігійная дзейнасць: Станкевіч быў адным з першых святароў, хто пачаў выкарыстоўваць беларускую мову ў касцёльных набажэнствах, спрыяючы яе папулярызацыі. Служыў у храмах Вільні (св. Мікалая, св. Міхаіла) і іншых месцах.
- Грамадская і палітычная дзейнасць:
- Быў адным з заснавальнікаў Беларускай хрысціянскай дэмакратыі і Беларускага хрысціянска-дэмакратычнага саюза.
- У 1919 годзе стаў членам Рады Беларускай Народнай Рэспублікі ў выгнанні.
- У міжваеннай Польшчы актыўна ўдзельнічаў у беларускім нацыянальным руху, працаваў у Віленскай беларускай гімназіі (да 1933 года) і быў дэпутатам польскага Сейма.
- Выдавецкая дзейнасць: Рэдагаваў газету «Крыніца», засноўваў друкарні і выдавецтвы, спрыяючы распаўсюду беларускай літаратуры і асветы. У 1939 годзе аднавіў выданне «Крыніцы» ў Вільні.
- Рэпрэсіі:
- У 1938 годзе польскія ўлады выслалі яго ў Слонім на 5 гадоў.
- У 1944 годзе быў арыштаваны савецкімі органамі, а ў 1949 годзе рэпрэсаваны і сасланы ў Тайшэцкі раён, дзе памёр у сталінскім лагеры.
Значэнне: Адам Станкевіч быў ключавой постаццю беларускага адраджэння, спалучаючы рэлігійную, культурную і палітычную дзейнасць. Ён працаваў над захаваннем беларускай мовы і культуры ў складаных умовах палітычных рэпрэсій і дыскрымінацыі.
Спіс асноўных твораў Адама Станкевіча
Станкевіч быў больш вядомы як публіцыст, гісторык і выдавец, чым як аўтар літаратурных твораў. Яго творчасць у асноўным уключала публіцыстычныя і гістарычныя працы, а таксама літаратурна-крытычныя артыкулы. Усе яго творы знаходзяцца ў грамадскім набытку ў краінах, дзе тэрмін аховы аўтарскага права складае 70 гадоў або менш.
Асноўныя працы:
- Публіцыстыка:
- Артыкулы ў газеце «Крыніца», дзе ён асвятляў пытанні беларускай культуры, рэлігіі і палітыкі.
- Працы па гісторыі беларускага нацыянальнага руху і каталіцкай царквы ў Беларусі.
- Літаратуразнаўства:
- Даследаванні беларускай літаратуры, у тым ліку аналіз твораў іншых беларускіх аўтараў.
- Гістарычныя працы:
- Артыкулы і нарысы па гісторыі Беларусі, асабліва перыяду Вялікага Княства Літоўскага.
- Рэдактарская дзейнасць:
- Рэдагаванне і выданне беларускіх часопісаў і кніг, у тым ліку праз заснаваныя ім выдавецтвы.
Нататка
Дакладны спіс твораў Станкевіча абмежаваны, паколькі значная частка яго прац была апублікавана ў перыядычных выданнях, якія не заўсёды захаваліся. У «Вікікрыніцах» пазначана 13 твораў, але канкрэтныя назвы патрабуюць дадатковага пошуку. Для больш дэталёвага вывучэння рэкамендую звярнуцца да архіваў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі або сайта bchd.info, дзе могуць быць дадатковыя звесткі пра яго публікацыі.
