Афарызмы і цытаты Алеся Разанава

«Кожны народ мае хаця б адзін геніяльны твор, і гэты твор ‒ мова»;

«На заінелым трамвайным акне
хтось напісаў:
«Я кахаю».
Усе пазіраюць на свет
праз гэтыя словы.»;

«Час ‒ люстэрка, у якім кожны ўбачыць сябе, як іншага»;

«Верш нараджаецца не з уласнага «хачу», а зь безабароннага «хочацца»»;

«Як апякае рану ёд,
як высь аблытваюць цянёты ‒
не мае сэнсу сам палёт
без перашкодаў да палёту».

Біографія Алеся Разанава

Алесь Сцяпанавіч Разанаў (5 снежня 1947, в. Сялец, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь — 26 жніўня 2021, Мінск) — беларускі паэт, перакладчык і эсэіст, вядомы як наватар у паэзіі, аўтар новых паэтычных форм. Ён быў значнай постаццю ў беларускай літаратуры, узбагаціўшы яе інтэлектуальна-філасофскім зместам і эксперыментальнымі падыходамі.

Раннія гады і адукацыя:

• Нарадзіўся ў сям’і служачых у вёсцы Сялец, адной з найстарэйшых паселішчаў Беларусі. Яго бацька, Сцяпан Разанаў, быў рускім паходжаннем з Тамбоўскай вобласці, прыехаў у Беларусь у складзе геадэзічнай экспедыцыі перад Другой сусветнай вайной. Падчас вайны бацька быў вывезены на прымусовыя працы ў Германію, дзе перажыў канцлагеры Заксенхаўзен і Маўтхаўзен, і таксама пісаў вершы.
• Алесь пачаў пісаць паэзію ў раннім узросце. У 6-м класе (прыкладна 13 гадоў) яго вершы былі надрукаваны ў раённым часопісе «Бярозка».
• У 1966 годзе скончыў Сялецкую сярэднюю школу і паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1971 годзе.

Літаратурная дзейнасць:

• Разанаў стаў членам Саюза пісьменнікаў СССР у 1972 годзе. Ён быў лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1990) і двойчы лаўрэатам прэміі «Залаты апостраф» (2012, 2017), а таксама ўдостоены міжнароднай адзнакі імя Давіда Бурлюка.
• Яго творчасць вылучаецца інтэлектуальна-філасофскай накіраванасцю, спалучэннем апавядальнай інтанацыі, пафасу пераўтварэння і мастацкай смеласці. Ён стварыў унікальныя паэтычныя формы, такія як версэты, квантэмы і пункціры, якія нагадваюць балады і прытчы, спалучаючы сюжэтнасць, рэфлексію і фантастычныя элементы.
• Разанаў таксама быў перакладчыкам, пераклаў на беларускую мову творы з нямецкай, англійскай і іншых моў, у тым ліку паэзію Райнера Марыі Рылке і Уолта Уітмена.

Асабістае жыццё і спадчына:

• Алесь Разанаў працаваў у выдавецтве «Мастацкая літаратура» і быў актыўным удзельнікам літаратурнага жыцця Беларусі, удзельнічаючы ў паэтычных чытаннях і дыскусіях.
• Памёр 26 жніўня 2021 года ў Мінску на 74-м годзе жыцця. Яго творчасць застаецца важнай часткай беларускай літаратуры, асабліва дзякуючы яе эксперыментальнасці і глыбіні.

Спіс асноўных твораў Алеся Разанава

Паэзія

• Зборнікі:
  • «Сцены і цені» (1974) — дэбютны зборнік паэзіі.
  • «Вераснёвы снег» (1977) — зборнік вершаў.
  • «Сустрэча з табой» (1981) — паэтычны зборнік.
  • «Пункт нуль» (1988) — зборнік, які ўключае версэты.
  • «Пункціры» (1993) — зборнік паэтычных мініяцюр.
  • «Манвантара» (2000) — серыя, якая ўключае паэтычныя формы «Квантэмы» і «Пункціры».
  • «Шосты яйкаквадрат» (2007, у сааўтарстве з Віктарам Маркаўцом) — зборнік з філасофскімі і афарыстычнымі творамі.
  • «Паэзія і праўда» (2010) — зборнік вершаў і эсэ.
  • «Зномы» (2017) — зборнік паэтычных мініяцюр з афарыстычнымі выказваннямі.

Пераклады

• Пераклады паэзіі Райнера Марыі Рылке, Уолта Уітмена і іншых замежных аўтараў на беларускую мову.

Эсэістыка

• Літаратурна-крытычныя артыкулы і эсэ, прысвечаныя беларускай паэзіі і пытанням літаратурнай формы.

Нататка

Поўны пералік твораў Алеся Разанава даступны ў беларускіх электронных бібліятэках, напрыклад, на сайце knihi.com або kamunikat.org. Яго творы вылучаюцца арыгінальнасцю і глыбокай філасофскай асновай, што робіць іх значным укладам у беларускую літаратуру. Для дакладнага вывучэння рэкамендую звярнуцца да Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (www.nlb.by) або аўдыякніг на audiobooks.by.